<- Het stadswapen van Amsterdam ->
Op deze pagina algemene informatie van het internet geplukt.
 Het wapen van Amsterdam
1 juni 2005 - Johanneke Helmers
De drie kruisen vormen de kern van het Amsterdamse stadswapen. Het zijn Andreaskruisen, genoemd naar de apostel Andreas, die aan een dergelijk kruis de marteldood zou zijn gestorven. Het wapen waarin de kruisen staan bestaat uit drie verticale banen met de kleuren rood - zwart - rood. De kruisen staan in de zwarte baan. 

De oorsprong van het stadswapen is niet bekend. De zwarte baan zou het water kunnen verbeelden waaraan de stad is gelegen. In andere Hollandse steden als Dordrecht en Delft is dat ook het geval. Twee andere plaatsen in de omgeving van Amsterdam, Ouder-Amstel en Nieuwer-Amstel hebben ook Andreaskruisen in hun wapen. Misschien zijn ze ontleend aan het wapen van het geslacht Persijn, een familie uit Waterland, die ooit veel land bezat in Amsterdam en omgeving. 

Keizerskroon
In 1489 kreeg de toen kleine koopmansstad het recht boven haar simpele wapen de keizerskroon van het Heilige Roomse Rijk te voeren. De landsheer, Maximiliaan van Oostenrijk, verleende Amsterdam dat recht als dank voor de ruime steun die de stad hem had verleend. 

In Holland woedde in de vijftiende eeuw een strijd tussen de landadel, die haar macht zag afnemen en de opkomende steden, de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Landsheer Maximiliaan, die aan de kant stond van de steden, trachtte zijn gezag te vestigen in Rotterdam en Woerden, die in handen waren van de Hoekse adel. Amsterdam steunde Maximiliaan met enkele grote geldleningen. Drie jaar later ontving de stad als dank de keizerskroon. In die tijd was dit meer dan een symbolisch gebaar. Het bewijs van keizerlijke bescherming was voor de Amsterdamse kooplieden in het buitenland een gewichtige aanbeveling. 

Keizerskroon op de Westertoren
Dat werd nog zo gevoeld in de zeventiende eeuw. Amsterdam was al lang een machtige handelsstad in een inmiddels protestant land, dat in 1648 bij de vrede van Münster ook formeel het Heilige Roomse Rijk zou verlaten. Maar toen keizer Rudolf II zijn kroon een nieuwe vorm liet geven, haastte Amsterdam zich ook die nieuwe versie te gaan voeren. Het is die keizerskroon die thans op de Westertoren staat. 
In de zestiende eeuw zijn nog de twee leeuwen als schilddragers aan het wapen toegevoegd. 
Voor de houding van de Amsterdamse bevolking tijdens de Duitse bezetting van 1940-1945 heeft koningin Wilhelmina Amsterdam op 29 maart 1947 het recht verleend aan het wapen het volgende devies toe te voegen:

Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig

Bron Amsterdam.nl

 

 Het andreaskruis of andrieskruis, dankt zijn naam aan de apostel Andreas, die aan een dergelijk kruis zou zijn gekruisigd.

Het kruis staat zogezegd 'schuin', dus niet op één kant maar op twee einden van twee hoekvlakken, is symmetrisch en staat in drievoud op het wapen van de stad Amsterdam (horizontaal op de vlag, verticaal op amsterdammertjes). De gemeenten Amstelveen en Ouder-Amstel hebben variaties hierop met vier, respectievelijk vijf kruisen.

Ook de stad Breda heeft een wapen met drie witte andreaskruizen. Twee boven en één er onder in het midden op een rood schild. Bergen op Zoom heeft een soortgelijk wapen, alleen zijn er bij dit wapen onderaan drie groene bergen.

In het kruis van de Militaire Willems-Orde is ook een andreaskruis opgenomen.

Het andreaskruis wordt voorts op verschillende buitenlandse vlaggen gebruikt, bijvoorbeeld de vlag van Schotland, de vlag van Alabama en de vlag van Saint-Patrick.

Bron Wikipedia

 
De Heilige Andreas en het andreaskruis in het juweel van de Orde van de Distel

Bron Wikipedia

 
Onderstaande informatie komt van de website http://www.ngw.nl/a/amsterda.htm

Het oudste zegel van Amsterdam uit de eerste helft van de 14e eeuw. Op de oudste zegels van Amsterdam, uit de 14e eeuw, komt alleen een kogge voor, zeilend op een zee. Op het oudste zegel staat een banier met een leeuw, het wapen van de graven van Holland.


Het tweede zegel van Amsterdam rond 1350. (uit : Ewe, 1972)

Op deze zegel is het wapen vervangen door een wapen met vier leeuwen, het toenmalige wapen van de graven uit het huis Holland-Henegouwen (vgl Ilpendam).

Het derde zegel van Amsterdam rond 1400 (uit : Ewe, 1972).

Op het daarop volgende zegel staan twee banieren op de kogge, met de drie kruisjes, maar ook twee wapens. Het ene wapen is weer het gevierendeelde wapen van Holland-Henegouwen, het tweede het stadswapen met de kruisjes. Het is dus te verwachten dat het wapen al in eind van de 14e eeuw door de stad werd gevoerd

Het oudste zegel van Amsterdam met daarop het eigenlijke wapen (rond 1400) (uit : Ewe, 1972).

De hierop volgende zegels vertonen weer alleen het wapen van Holland-Henegouwen en de banier van de stad, niet meer met het wapen. 

Zegels van Amsterdam uit 1495 en 1654 (uit : Ewe, 1972).